Długi po zmarłym, kto je spłaca i do jakiej wysokości

Trzy poziomy odpowiedzialności

Prawo rozróżnia trzy sytuacje i różnica między nimi bywa warta cały majątek osobisty spadkobiercy.

• ·Przed przyjęciem spadku: odpowiadasz za długi tylko ze spadku, czyli z tego, co po zmarłym zostało.
• ·Proste przyjęcie spadku: odpowiadasz bez ograniczenia, także własnym majątkiem.
• ·Przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza: odpowiadasz tylko do wartości stanu czynnego spadku, ustalonego w wykazie albo spisie inwentarza.

Milczenie przez sześć miesięcy oznacza dziś przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza, a nie proste przyjęcie. Podstawa: art. 1015, 1030 i 1031 Kodeksu cywilnego.

Wykaz inwentarza czy spis inwentarza

Wykaz inwentarza sporządza sam spadkobierca i składa go w sądzie albo u notariusza. Jest szybszy i tańszy, ale to Wy odpowiadacie za rzetelność.

Spis inwentarza sporządza komornik na postanowienie sądu. Kosztuje i trwa, ale daje niezależne ustalenie wartości majątku, co bywa cenne przy sporze z wierzycielem.

Ograniczenie odpowiedzialności odpada, jeżeli spadkobierca podstępnie pominął przedmioty należące do spadku albo podstępnie podał długi, które nie istnieją. Nie warto nawet próbować.

Gdy spłacasz długi po kolei

Jeżeli spłaciłaś część długów, nie wiedząc o innych i nie mogąc się o nich dowiedzieć przy dołożeniu należytej staranności, odpowiadasz za resztę tylko do różnicy między wartością stanu czynnego a tym, co już spłaciłaś.

Jeżeli natomiast wiedziałaś o innych długach albo mogłaś się o nich dowiedzieć, odpowiadasz w takiej wysokości, w jakiej byłabyś zobowiązana, gdybyś spłacała wszystkie długi należycie. Dlatego przed spłatą czegokolwiek warto zrobić pełną listę zobowiązań.

Kilku spadkobierców

Do chwili działu spadku spadkobiercy odpowiadają za długi solidarnie, więc wierzyciel może zażądać całości od jednej osoby. Ta osoba może potem żądać zwrotu od pozostałych proporcjonalnie do udziałów.

Po dziale spadku każdy odpowiada już tylko w stosunku do wielkości swojego udziału.

Pytania, które padają najczęściej

Czy dzieci dziedziczą długi rodziców?

Dziedziczą spadek razem z długami, ale przy braku oświadczenia obowiązuje przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza, więc odpowiadają tylko do wartości tego, co odziedziczyły. Odrzucenie spadku w imieniu dziecka wymaga zgody sądu.

Czy bank może ściągnąć dług z konta spadkobiercy?

Nie automatycznie. Wierzyciel musi mieć tytuł wobec spadkobiercy, a odpowiedzialność jest ograniczona do wartości stanu czynnego spadku, jeśli przyjęcie nastąpiło z dobrodziejstwem inwentarza. Przy wezwaniu do zapłaty warto powołać się na to ograniczenie na piśmie.

Co z kredytem hipotecznym zmarłego?

Kredyt nie znika, a hipoteka obciąża nieruchomość niezależnie od tego, kto ją dziedziczy. Sprawdźcie w pierwszej kolejności, czy do kredytu było dołączone ubezpieczenie na życie, bo w wielu umowach to ono spłaca zobowiązanie.

Skąd to wiemy

• Kodeks cywilny, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 795

Dalej w tej sprawie

• Termin na decyzję o spadku
• Ubezpieczenie kredytu po śmierci