Question 1

Co zrobić najpierw po śmierci bliskiej osoby?

Accepted Answer

Najpierw trzeba, żeby zgon stwierdził lekarz albo, przy akcji ratunkowej, kierownik zespołu ratownictwa medycznego, i żeby powstała karta zgonu. W domu wzywa się lekarza rodzinnego albo nocną i świąteczną opiekę zdrowotną, przy nagłej śmierci dzwoni się pod 112, a w szpitalu kartę wystawia placówka. Bez karty zgonu nie zgłosisz zgonu w urzędzie stanu cywilnego i nie odbędzie się pogrzeb.

Question 2

Ile jest czasu na zgłoszenie zgonu w urzędzie stanu cywilnego?

Accepted Answer

Zgon zgłasza się w urzędzie stanu cywilnego w ciągu 3 dni od dnia sporządzenia karty zgonu, składając kartę kierownikowi urzędu. Jeżeli zgon nastąpił na skutek choroby zakaźnej, zgłasza się go w ciągu 24 godzin od zgonu. Zgon zgłasza się w urzędzie stanu cywilnego właściwym dla miejsca zgonu albo miejsca znalezienia zwłok, a nie dla miejsca zamieszkania. Akt zgonu urząd sporządza w dniu zgłoszenia, a przy zgłoszeniu poza urzędem następnego dnia roboczego.

Question 3

Ile wynosi zasiłek pogrzebowy?

Accepted Answer

Zasiłek pogrzebowy po osobie zmarłej od 1 stycznia 2026 roku wynosi 7000 zł. Decyduje data śmierci, a nie data złożenia wniosku. Po śmierci wcześniejszej zasiłek wynosi 4000 zł. Zasiłek dostaje ten, kto pokrył koszty pogrzebu. Członek rodziny dostaje pełną kwotę niezależnie od kosztów, a osoba spoza rodziny zwrot udokumentowanych kosztów, nie więcej niż pełna kwota. Kilka osób dzieli zasiłek proporcjonalnie do poniesionych kosztów. Kwota zasiłku pogrzebowego rośnie od 1 marca, ale tylko wtedy, gdy średnioroczna inflacja w poprzednim roku przekroczyła 5 procent.

Question 4

Ile jest czasu na złożenie wniosku o zasiłek pogrzebowy?

Accepted Answer

Prawo do zasiłku pogrzebowego wygasa, jeśli wniosku nie złoży się w ciągu 12 miesięcy od dnia śmierci. Jeśli złożenie wniosku w tym czasie było niemożliwe z powodu późniejszego odnalezienia zwłok, zidentyfikowania osoby zmarłej albo z innych przyczyn całkowicie niezależnych od osoby uprawnionej, prawo wygasa 12 miesięcy od dnia pogrzebu. Okoliczność potwierdza zaświadczenie Policji lub prokuratury, odpis zupełny aktu zgonu albo inny dokument urzędowy. W ZUS wniosek o zasiłek pogrzebowy składa się na formularzu Z-12. Może go złożyć także zakład pogrzebowy w imieniu rodziny. W KRUS wniosek o zasiłek pogrzebowy składa się na własnym druku KRUS SR-26, a nie na formularzu ZUS Z-12.

Question 5

Ile kosztuje odpis aktu zgonu?

Accepted Answer

Po sporządzeniu aktu zgonu osoba zgłaszająca dostaje z urzędu jeden odpis skrócony, za który nie płaci. Kolejny odpis skrócony kosztuje 22 zł, a zupełny 33 zł. Odpis aktu zgonu potrzebny w sprawie ubezpieczenia społecznego, na przykład do zasiłku w ZUS albo KRUS, nie podlega opłacie skarbowej. Warto zamówić od czterech do sześciu, bo wymagają ich banki, ZUS, pracodawca, ubezpieczyciel i sąd.

Question 6

Ile jest czasu na odrzucenie spadku?

Accepted Answer

Oświadczenie o przyjęciu albo odrzuceniu spadku składa się w ciągu 6 miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swojego powołania, a nie od dnia śmierci. Do zachowania terminu wystarczy złożyć przed jego upływem wniosek do sądu o odebranie oświadczenia. Oświadczenie można też złożyć od razu u notariusza. Brak oświadczenia w terminie oznacza przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza, czyli z odpowiedzialnością za długi do wartości tego, co się odziedziczyło. Kodeks nie przewiduje przywrócenia tego terminu. Kto nie złożył oświadczenia pod wpływem błędu albo groźby, może przed sądem uchylić się od skutków niezachowania terminu (art. 1019 § 2 KC), w ciągu roku od wykrycia błędu albo ustania obawy.

Question 7

Kiedy trzeba złożyć SD-Z2, żeby nie płacić podatku od spadku?

Accepted Answer

Zgłoszenie SD-Z2 składa się w ciągu 6 miesięcy od uprawomocnienia postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia albo wydania europejskiego poświadczenia spadkowego, a nie od daty śmierci. Ze zwolnienia po zgłoszeniu SD-Z2 korzystają małżonek, zstępni, wstępni, pasierb, rodzeństwo, ojczym i macocha. Zięć, synowa i teściowie nie. Kto dowie się o nabyciu po upływie terminu, zgłasza w ciągu 6 miesięcy od dowiedzenia się i uprawdopodabnia, że dowiedział się później. Od 7 stycznia 2026 roku urząd skarbowy przywraca termin na SD-Z2 na wniosek, jeśli uchybienie nastąpiło bez winy. Wniosek składa się w ciągu 7 dni od ustania przyczyny, razem ze zgłoszeniem. Nie da się przywrócić terminu, który upłynął przed 7 stycznia 2026.

Question 8

Czy pełnomocnictwo do konta w banku działa po śmierci?

Accepted Answer

Co do zasady nie. Pełnomocnictwo do rachunku co do zasady wygasa ze śmiercią posiadacza. Wyjątek jest możliwy tylko wtedy, gdy pełnomocnictwo inaczej to zastrzega z przyczyn uzasadnionych stosunkiem, na którym się opiera. Pieniądze z konta wchodzą do spadku. Osobno, bez czekania na spadek, bank wypłaca zwrot kosztów pogrzebu temu, kto przedstawi rachunki, i kwoty z dyspozycji wkładem na wypadek śmierci.

Question 9

Czy szpital może narzucić zakład pogrzebowy?

Accepted Answer

Nie. Wybór zakładu pogrzebowego należy wyłącznie do rodziny. Szpital, hospicjum ani pogotowie nie mogą narzucić konkretnej firmy ani pobierać opłat za jej wskazanie. Warto poprosić dwa lub trzy zakłady o wycenę tego samego zakresu usług, bo ceny potrafią się różnić kilkukrotnie.

Question 10

Ile dni urlopu przysługuje po śmierci bliskiej osoby?

Accepted Answer

Pracownik dostaje 2 dni płatnego zwolnienia z powodu zgonu i pogrzebu małżonka, dziecka, ojca, matki, ojczyma lub macochy oraz 1 dzień po śmierci siostry, brata, teściowej, teścia, babki, dziadka albo innej osoby na jego utrzymaniu lub pod jego bezpośrednią opieką. To co innego niż L4: zwolnienie lekarskie wystawia lekarz i tylko wtedy, gdy stwierdzi niezdolność do pracy, a sama żałoba nie jest jednostką chorobową.

Question 11

Co się dzieje z umowami zmarłego, na przykład prądem i telefonem?

Accepted Answer

Umowy nie wygasają automatycznie i dopóki ich nie przepiszesz albo nie wypowiesz, opłaty naliczają się dalej. Do zmiany zwykle wystarczy akt zgonu i wniosek u dostawcy. Przy odpadach komunalnych trzeba złożyć nową deklarację w gminie lub spółdzielni, bo zmienia się liczba osób w gospodarstwie domowym.

Question 12

Czy karta zgonu jest już elektroniczna i czy jest koroner?

Accepted Answer

Nie. Obowiązujący wzór karty zgonu (Dz.U. 2023 poz. 2734) nie przewiduje postaci elektronicznej. Ustawa pozwala na nią w przyszłym rozporządzeniu, ale takie nie zostało wydane. Obowiązuje ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych z 1959 roku (tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1590). Rządowy projekt nowej ustawy (UD278), który przewidywał między innymi elektroniczną kartę zgonu i koronera, nie ma postępu od 19 maja 2023 roku, nie trafił do Rady Ministrów ani do Sejmu i figuruje w archiwalnym wykazie prac rządu. Instytucji koronera w obowiązujących przepisach nie ma. (stan na 23.09.2026, czeka na ponowne sprawdzenie) Do czasu zmiany prawa obowiązują dotychczasowe terminy: 3 dni na zgłoszenie zgonu od sporządzenia karty, 24 godziny od zgonu przy chorobie zakaźnej.

Question 13

Czego nie wolno robić po śmierci bliskiej osoby?

Accepted Answer

Nie korzystaj z konta ani z karty zmarłego: pełnomocnictwo co do zasady wygasa ze śmiercią, a pieniądze wchodzą do spadku. Nie wyrzucaj dokumentów przed sprawą spadkową, nie podpisuj umowy z zakładem pogrzebowym bez cennika i nie przegap 6 miesięcy na oświadczenie o spadku. Koszty pogrzebu bank zwraca osobną drogą, na podstawie rachunków.

Question 14

Ile trwa żałoba po stracie bliskiej osoby?

Accepted Answer

Nie ma jednej długości i nie ma etapów, przez które przechodzi się po kolei. Czas żałoby zależy od relacji, okoliczności śmierci i tego, ile wsparcia ma się wokół siebie. Niepokojące jest nie to, że trwa długo, tylko to, że odbiera codzienność: sen, jedzenie, pracę, kontakt z ludźmi. Wtedy warto zadzwonić pod bezpłatny 800 108 108 albo pójść do specjalisty.

Question 15

Czy notariusz czy sąd przy sprawie spadkowej?

Accepted Answer

U notariusza sprawa kończy się na jednym spotkaniu aktem poświadczenia dziedziczenia, ale wymaga zgody i obecności wszystkich spadkobierców. Sąd jest wolniejszy, jednak działa także wtedy, gdy ktoś się nie zgadza, nie może przyjść albo jest nieznany z miejsca pobytu. Skutek prawny obu dróg jest taki sam.

Najczęstsze pytania po stracie

Nie ma tu Twojego pytania?