Przejdź do treści
Po Bliskim

Liczby i terminy po śmierci bliskiej osoby

Po śmierci bliskiej osoby obowiązuje 5 terminów ustawowych: 3 dni na zgłoszenie zgonu w urzędzie stanu cywilnego, liczone od dnia sporządzenia karty zgonu, 6 miesięcy na decyzja o przyjęciu albo odrzuceniu spadku, liczone od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się, że dziedziczy, 12 miesięcy na wniosek o zasiłek pogrzebowy, liczone od dnia śmierci, 12 miesięcy na wniosek o niezrealizowane świadczenia z ZUS, liczone od dnia śmierci i 6 miesięcy na zgłoszenie SD-Z2 do urzędu skarbowego, liczone od uprawomocnienia postanowienia sądu albo rejestracji aktu poświadczenia dziedziczenia. Zasiłek pogrzebowy po śmierci od 1 stycznia 2026 wynosi 7000 zł.

Przy każdej pozycji jest przepis z numerem artykułu, strona urzędu, który sprawę prowadzi, i dzień, w którym to przeczytaliśmy. Wolno cytować, prosimy tylko o wskazanie źródła.

Zgon, urząd stanu cywilnego, pochówek

Zgłoszenie zgonu w urzędzie stanu cywilnego

Zgon zgłasza się w urzędzie stanu cywilnego w ciągu 3 dni od dnia sporządzenia karty zgonu, składając kartę kierownikowi urzędu.

Liczony od dnia sporządzenia karty zgonu.

  • Przy zgonie na skutek choroby zakaźnej termin to 24 godziny i biegnie od zgonu, nie od karty.
  • Przy zgłoszeniu poza urzędem z powodu choroby albo niepełnosprawności akt sporządza się następnego dnia roboczego.

Stan na 23 września 2026.

Zgłoszenie zgonu po chorobie zakaźnej

Jeżeli zgon nastąpił na skutek choroby zakaźnej, zgłasza się go w ciągu 24 godzin od zgonu.

Liczony od dnia śmierci.

Stan na 23 września 2026.

Który urząd stanu cywilnego

Zgon zgłasza się w urzędzie stanu cywilnego właściwym dla miejsca zgonu albo miejsca znalezienia zwłok, a nie dla miejsca zamieszkania.

Stan na 23 września 2026.

Kiedy urząd sporządza akt zgonu

Akt zgonu urząd sporządza w dniu zgłoszenia, a przy zgłoszeniu poza urzędem następnego dnia roboczego.

Stan na 23 września 2026.

Pierwszy odpis aktu zgonu

Po sporządzeniu aktu zgonu osoba zgłaszająca dostaje z urzędu jeden odpis skrócony, za który nie płaci.

  • Gdy rejestr jest niedostępny z przyczyn technicznych, urząd wydaje później z urzędu dwa odpisy skrócone.

Stan na 23 września 2026.

Opłata za odpis skrócony aktu stanu cywilnego

Kolejny odpis skrócony aktu zgonu kosztuje 22 zł opłaty skarbowej.

Stan na 23 września 2026.

Opłata za odpis zupełny aktu stanu cywilnego

Odpis zupełny aktu zgonu kosztuje 33 zł opłaty skarbowej.

  • Odpis zupełny wydany po transkrypcji zagranicznego aktu kosztuje 50 zł.
  • Odpis zupełny wydany po rejestracji zgonu, który nastąpił za granicą, kosztuje 39 zł.

Stan na 23 września 2026.

Odpis zupełny po transkrypcji zagranicznego aktu zgonu

Odpis zupełny wydany po transkrypcji zagranicznego aktu zgonu kosztuje 50 zł.

Stan na 23 września 2026.

Odpis do spraw w ZUS i KRUS bez opłaty

Odpis aktu zgonu potrzebny w sprawie ubezpieczenia społecznego, na przykład do zasiłku w ZUS albo KRUS, nie podlega opłacie skarbowej.

Stan na 23 września 2026.

Kto ustala zgon i wystawia kartę zgonu

Zgon i jego przyczynę ustala lekarz, który leczył w ostatniej chorobie, albo kierownik zespołu ratownictwa medycznego, jeżeli zgon nastąpił w trakcie akcji medycznej. Koszty oględzin nie obciążają rodziny.

Stan na 23 września 2026.

Przechowanie ciała w szpitalu bez opłaty

Szpital i inny stacjonarny podmiot leczniczy przechowuje zwłoki bez opłaty najdłużej 72 godziny od godziny śmierci. Dłużej odpłatnie.

Stan na 23 września 2026, czeka na ponowne sprawdzenie u źródła.

Usunięcie zwłok z mieszkania

Najpóźniej po 72 godzinach od zgonu zwłoki trzeba usunąć z mieszkania, żeby je pochować albo złożyć w domu przedpogrzebowym lub chłodni. Pochówek nie wcześniej niż 24 godziny od zgonu, poza chorobami zakaźnymi.

Liczony od dnia śmierci.

Stan na 23 września 2026.

Karta zgonu papierowa czy elektroniczna

Obowiązujący wzór karty zgonu (Dz.U. 2023 poz. 2734) nie przewiduje postaci elektronicznej. Ustawa pozwala na nią w przyszłym rozporządzeniu, ale takie nie zostało wydane.

Stan na 23 września 2026.

Nowa ustawa o cmentarzach, elektroniczna karta zgonu, koroner

Obowiązuje ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych z 1959 roku (tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1590). Rządowy projekt nowej ustawy (UD278), który przewidywał między innymi elektroniczną kartę zgonu i koronera, nie ma postępu od 19 maja 2023 roku, nie trafił do Rady Ministrów ani do Sejmu i figuruje w archiwalnym wykazie prac rządu. Instytucji koronera w obowiązujących przepisach nie ma.

Stan na 23 września 2026, czeka na ponowne sprawdzenie u źródła.

Zasiłek pogrzebowy, ZUS i KRUS, renty

Wysokość zasiłku pogrzebowego

Zasiłek pogrzebowy po osobie zmarłej od 1 stycznia 2026 roku wynosi 7000 zł. Decyduje data śmierci, a nie data złożenia wniosku.

Stan na 23 września 2026.

Zasiłek pogrzebowy po śmierci przed 2026 rokiem

Po osobie zmarłej przed 1 stycznia 2026 roku zasiłek pogrzebowy wynosi 4000 zł, także gdy wniosek składa się w 2026 roku.

Stan na 23 września 2026.

Waloryzacja zasiłku pogrzebowego

Kwota zasiłku pogrzebowego rośnie od 1 marca, ale tylko wtedy, gdy średnioroczna inflacja w poprzednim roku przekroczyła 5 procent.

Stan na 23 września 2026.

Termin na wniosek o zasiłek pogrzebowy

Prawo do zasiłku pogrzebowego wygasa, jeśli wniosku nie złoży się w ciągu 12 miesięcy od dnia śmierci.

Liczony od dnia śmierci. Ustawa nie przewiduje przywrócenia. Prawo wygasa, chyba że zachodzi wyjątek z art. 81 ust. 2 i termin liczy się od pogrzebu.

  • Jeśli złożenie wniosku w tym czasie było niemożliwe z powodu późniejszego odnalezienia zwłok, zidentyfikowania osoby zmarłej albo z innych przyczyn całkowicie niezależnych od osoby uprawnionej, prawo wygasa 12 miesięcy od dnia pogrzebu. Okoliczność potwierdza zaświadczenie Policji lub prokuratury, odpis zupełny aktu zgonu albo inny dokument urzędowy.

Stan na 23 września 2026.

Komu i ile wypłaca się zasiłek pogrzebowy

Zasiłek dostaje ten, kto pokrył koszty pogrzebu. Członek rodziny dostaje pełną kwotę niezależnie od kosztów, a osoba spoza rodziny zwrot udokumentowanych kosztów, nie więcej niż pełna kwota. Kilka osób dzieli zasiłek proporcjonalnie do poniesionych kosztów.

Stan na 23 września 2026.

Zasiłek dla pracodawcy, gminy, DPS i kościoła

Pracodawca, dom pomocy społecznej, gmina, powiat i kościół, które zapłaciły za pogrzeb, dostają zwrot kosztów do wysokości zasiłku.

Stan na 23 września 2026, oficjalne źródła mówią tu różnie, sprawdź u źródła przed decyzją.

Wniosek o zasiłek pogrzebowy w ZUS

W ZUS wniosek o zasiłek pogrzebowy składa się na formularzu Z-12. Może go złożyć także zakład pogrzebowy w imieniu rodziny.

Stan na 23 września 2026.

Wniosek o zasiłek pogrzebowy w KRUS

W KRUS wniosek o zasiłek pogrzebowy składa się na własnym druku KRUS SR-26, a nie na formularzu ZUS Z-12.

Stan na 23 września 2026.

Kiedy ZUS wypłaca zasiłek pogrzebowy

ZUS wypłaca zasiłek w ciągu 14 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności potrzebnej do przyznania, także w całości albo części na rachunek zakładu pogrzebowego.

Stan na 23 września 2026.

Termin na wniosek o niezrealizowane świadczenia z ZUS

Świadczenia należne osobie zmarłej do dnia śmierci, także z wniosku, którego ZUS nie zdążył rozpatrzyć, wypłaca się rodzinie na wniosek złożony w ciągu 12 miesięcy od dnia śmierci.

Liczony od dnia śmierci.

  • Termin nie zamyka sprawy, jeżeli przed jego upływem ktoś z uprawnionych zgłosił wniosek o dalsze prowadzenie postępowania.

Stan na 23 września 2026.

Do kiedy renta rodzinna dla dziecka

Dziecko ma prawo do renty rodzinnej do ukończenia 16 lat, a jeśli się uczy, do ukończenia 25 lat. Bez względu na wiek, gdy stało się całkowicie niezdolne do pracy w tych okresach.

Stan na 23 września 2026.

Renta rodzinna dla wdowy albo wdowca

Wdowa albo wdowiec ma prawo do renty rodzinnej, jeśli w chwili śmierci małżonka skończył 50 lat albo był niezdolny do pracy, albo wychowuje uprawnione dziecko. Prawo powstaje też, gdy 50 lat albo niezdolność przyjdą w ciągu 5 lat od śmierci małżonka lub od zakończenia wychowywania dzieci.

Stan na 23 września 2026.

Od kiedy wypłaca się rentę rodzinną

Rentę rodzinną wypłaca się od dnia śmierci, jeśli wniosek wpłynie w miesiącu śmierci albo w następnym miesiącu. Przy późniejszym wniosku od miesiąca, w którym go złożono.

Stan na 23 września 2026.

Ile wynosi renta rodzinna

Renta rodzinna wynosi 85 procent świadczenia zmarłego dla jednej osoby, 90 procent dla dwóch i 95 procent dla trzech lub więcej, dzielone po równo.

Stan na 23 września 2026.

Renta wdowia do końca 2026 roku

Do 31 grudnia 2026 roku renta wdowia to 100 procent jednego świadczenia i 15 procent drugiego, do wyboru: renta rodzinna i część własnej emerytury albo odwrotnie.

Stan na 23 września 2026.

Kto może dostać rentę wdowią

Rentę wdowią można dostać po osiągnięciu wieku emerytalnego (60 lat kobieta, 65 lat mężczyzna), gdy małżeństwo trwało do śmierci, a prawo do renty rodzinnej powstało najwcześniej 5 lat przed wiekiem emerytalnym, czyli od 55 lub 60 lat.

Stan na 23 września 2026.

Górna granica renty wdowiej

Suma świadczeń w rencie wdowiej nie może przekroczyć trzykrotności najniższej emerytury, czyli od 1 marca 2026 roku 5935,47 zł.

Stan na 23 września 2026.

Praca i bank

Wysokość odprawy pośmiertnej

Odprawa pośmiertna od pracodawcy wynosi jednomiesięczne wynagrodzenie przy zatrudnieniu krótszym niż 10 lat, trzymiesięczne przy co najmniej 10 latach i sześciomiesięczne przy co najmniej 15 latach u danego pracodawcy.

  • Gdy uprawniona jest tylko jedna osoba, dostaje połowę tej kwoty.
  • Odprawa nie przysługuje albo jest pomniejszona, jeśli pracodawca ubezpieczył pracownika na życie i odszkodowanie jest co najmniej takie jak odprawa. Przy niższym pracodawca dopłaca różnicę.

Stan na 23 września 2026.

Zwolnienie od pracy po śmierci bliskiej osoby

Pracownik dostaje 2 dni płatnego zwolnienia z powodu zgonu i pogrzebu małżonka, dziecka, ojca, matki, ojczyma lub macochy oraz 1 dzień po śmierci siostry, brata, teściowej, teścia, babki, dziadka albo innej osoby na jego utrzymaniu lub pod jego bezpośrednią opieką.

Stan na 23 września 2026.

Zwrot kosztów pogrzebu z rachunku zmarłego

Bank wypłaca z rachunku zmarłego zwrot kosztów pogrzebu osobie, która przedstawi rachunki, do wysokości kosztów pogrzebu zgodnego ze zwyczajami przyjętymi w danym środowisku. Ta kwota nie wchodzi do spadku.

  • Nie dotyczy rachunku wspólnego kilku osób.

Stan na 23 września 2026.

Dyspozycja wkładem na wypadek śmierci

Posiadacz rachunku może pisemnie polecić bankowi wypłatę po swojej śmierci małżonkowi, wstępnym, zstępnym lub rodzeństwu kwoty nie wyższej niż dwudziestokrotne przeciętne miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw. Ta kwota nie wchodzi do spadku.

  • Nie dotyczy rachunku wspólnego kilku osób.

Stan na 23 września 2026.

Pełnomocnictwo do konta po śmierci

Pełnomocnictwo do rachunku co do zasady wygasa ze śmiercią posiadacza. Wyjątek jest możliwy tylko wtedy, gdy pełnomocnictwo inaczej to zastrzega z przyczyn uzasadnionych stosunkiem, na którym się opiera.

Stan na 23 września 2026.

Spadek i podatek

Termin na przyjęcie albo odrzucenie spadku

Oświadczenie o przyjęciu albo odrzuceniu spadku składa się w ciągu 6 miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swojego powołania, a nie od dnia śmierci.

Liczony od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się, że dziedziczy. Kodeks nie przewiduje przywrócenia tego terminu. Kto nie złożył oświadczenia pod wpływem błędu albo groźby, może przed sądem uchylić się od skutków niezachowania terminu (art. 1019 § 2 KC), w ciągu roku od wykrycia błędu albo ustania obawy.

  • Gdy złożenie oświadczenia wymaga zezwolenia sądu, na przykład w imieniu dziecka, termin jest zawieszony na czas tego postępowania.
  • Gdy spadkobierca zmarł przed upływem terminu, oświadczenie mogą złożyć jego spadkobiercy, a termin nie kończy się wcześniej niż termin co do spadku po nim.

Stan na 23 września 2026.

Jak zachować termin na oświadczenie spadkowe

Do zachowania terminu wystarczy złożyć przed jego upływem wniosek do sądu o odebranie oświadczenia. Oświadczenie można też złożyć od razu u notariusza.

Stan na 23 września 2026.

Co jeśli nie złożysz oświadczenia o spadku

Brak oświadczenia w terminie oznacza przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza, czyli z odpowiedzialnością za długi do wartości tego, co się odziedziczyło.

Stan na 23 września 2026.

Opłata sądowa za odebranie oświadczenia o spadku

Opłata sądowa od wniosku o odebranie oświadczenia o przyjęciu albo odrzuceniu spadku wynosi 100 zł.

Stan na 23 września 2026.

Ile bierze notariusz za oświadczenie o spadku

Maksymalna taksa notarialna za oświadczenie o przyjęciu albo odrzuceniu spadku wynosi 50 zł netto.

Stan na 23 września 2026.

Opłata za stwierdzenie nabycia spadku w sądzie

Opłata sądowa od wniosku o stwierdzenie nabycia spadku wynosi 100 zł.

Stan na 23 września 2026.

Termin na zgłoszenie SD-Z2

Zgłoszenie SD-Z2 składa się w ciągu 6 miesięcy od uprawomocnienia postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia albo wydania europejskiego poświadczenia spadkowego, a nie od daty śmierci.

Liczony od uprawomocnienia postanowienia sądu albo rejestracji aktu poświadczenia dziedziczenia. Od 7 stycznia 2026 roku termin przywraca się na wniosek, jeżeli uchybienie nastąpiło bez winy podatnika (art. 4c). Wniosek składa się w 7 dni od ustania przyczyny, razem z SD-Z2. Nie dotyczy terminów, które upłynęły przed 7 stycznia 2026.

  • Kto dowie się o nabyciu po upływie terminu, zgłasza w ciągu 6 miesięcy od dowiedzenia się i uprawdopodabnia, że dowiedział się później.

Stan na 23 września 2026.

Przywrócenie terminu na SD-Z2

Od 7 stycznia 2026 roku urząd skarbowy przywraca termin na SD-Z2 na wniosek, jeśli uchybienie nastąpiło bez winy. Wniosek składa się w ciągu 7 dni od ustania przyczyny, razem ze zgłoszeniem. Nie da się przywrócić terminu, który upłynął przed 7 stycznia 2026.

Stan na 23 września 2026.

Kto składa SD-Z2 i nie płaci podatku

Ze zwolnienia po zgłoszeniu SD-Z2 korzystają małżonek, zstępni, wstępni, pasierb, rodzeństwo, ojczym i macocha. Zięć, synowa i teściowie nie.

Stan na 23 września 2026.

Kiedy nie trzeba składać SD-Z2

Zgłoszenia nie składa się, gdy wartość majątku od tej samej osoby, liczona z ostatnich 5 lat, nie przekracza 36 120 zł.

Stan na 23 września 2026.

Aktualny wzór SD-Z2

Aktualny wzór zgłoszenia to SD-Z2(6), z rozporządzenia Ministra Finansów z 2015 roku.

Stan na 23 września 2026.

Pozostałe sprawy

Ile ubezpieczyciel ma na wypłatę

Ubezpieczyciel ma 30 dni od zawiadomienia o zdarzeniu na wypłatę świadczenia. Gdy w tym czasie nie da się wyjaśnić okoliczności potrzebnych do ustalenia odpowiedzialności albo wysokości świadczenia, wypłaca je w ciągu 14 dni od dnia, w którym przy należytej staranności wyjaśnienie było możliwe, a część bezsporną w pierwszym terminie.

Stan na 23 września 2026, czeka na ponowne sprawdzenie u źródła.

Przedawnienie roszczeń z polisy

Roszczenia z umowy ubezpieczenia przedawniają się po 3 latach. Bieg przedawnienia przerywa zgłoszenie ubezpieczycielowi roszczenia albo samego zdarzenia i biegnie na nowo od dnia, w którym zgłaszający dostał na piśmie oświadczenie ubezpieczyciela o przyznaniu albo odmowie świadczenia.

Stan na 23 września 2026, czeka na ponowne sprawdzenie u źródła.

Kiedy najwcześniej może odbyć się pochówek

Pochówek nie może odbyć się wcześniej niż po 24 godzinach od zgonu. Wyjątkiem są zgony na niektóre choroby zakaźne: wtedy ciało usuwa się z mieszkania od razu i chowa w ciągu 24 godzin od zgonu.

Stan na 23 września 2026.

Pozwolenie na sprowadzenie zwłok z zagranicy

Pozwolenie starosty i zaświadczenie konsula na sprowadzenie zwłok z zagranicy wydaje się na wniosek osób uprawnionych do pochowania niezwłocznie, nie później niż w ciągu 3 dni od złożenia wniosku.

  • Przy zgonie na skutek choroby zakaźnej z ustawowego wykazu pozwoleń nie wydaje się przed upływem dwóch lat od dnia zgonu.

Stan na 23 września 2026.

Odpis aktu zgonu przez internet

Małżonek, dzieci i rodzice osoby zmarłej mogą złożyć wniosek o odpis aktu zgonu przez usługę elektroniczną, bez wizyty w urzędzie. ZUS i KRUS mogą same pobrać odpis skrócony z rejestru do swoich postępowań.

Stan na 23 września 2026.

Zmiany, które już uchwalono, a jeszcze nie obowiązują

Renta wdowia od 2027 roku

Od 1 stycznia 2027 roku druga część renty wdowiej wzrośnie z 15 do 25 procent drugiego świadczenia.

Stan na 23 września 2026.

Czego tu nie ma

Opłat, które ustala każda gmina osobno, i cen usług pogrzebowych. Jedne i drugie różnią się między miastami na tyle, że jedna liczba dla całego kraju byłaby zmyślona. Opłaty urzędowe dla konkretnego miasta są przy stronach miejskich, widełki kosztów pogrzebu w rejestrze kosztów.

Jak to sprawdzamy

Każda liczba stoi na przepisie i na stronie urzędu, który sprawę prowadzi. Terminy i kwoty, od których zależy prawo albo pieniądze, czytamy u źródła co najmniej raz w miesiącu, a zmiany w ustawach sprawdzamy w Dzienniku Ustaw. Metodę opisujemy na stronie jak weryfikujemy informacje.

Znaleźliście liczbę, która się nie zgadza? To jest najważniejsze zgłoszenie, jakie możemy dostać: zgłoś błąd.