Podatek od spadku i zgłoszenie SD-Z2
Małżonek, dzieci, wnuki, rodzice, dziadkowie, pasierb, rodzeństwo, ojczym i macocha są zwolnieni z podatku od spadku, jeśli zgłoszą nabycie w urzędzie skarbowym w ciągu 6 miesięcy. Termin liczy się od uprawomocnienia postanowienia sądu albo od zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia, a nie od dnia śmierci.
Sprawdzone . To nie jest porada prawna. Przy sprawach spornych zapytaj prawnika albo notariusza.
Kto jest zwolniony
Zwolnienie obejmuje nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych (dzieci, wnuki), wstępnych (rodziców, dziadków), pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę. To krąg nazywany w praktyce zerową grupą podatkową.
Zwolnienie nie działa samo z siebie. Warunkiem jest zgłoszenie nabycia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego na formularzu SD-Z2 w ustawowym terminie.
Od kiedy sześć miesięcy
Przy dziedziczeniu termin liczy się od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku. Jeżeli dokumentem jest akt poświadczenia dziedziczenia albo europejskie poświadczenie spadkowe, termin biegnie od dnia zarejestrowania aktu albo wydania poświadczenia.
To najczęstsza kosztowna pomyłka w sprawach spadkowych: ludzie liczą sześć miesięcy od śmierci, choć sprawa spadkowa może się odbyć rok albo dziesięć lat później.
Jeśli dowiedziałaś się o nabyciu po upływie terminu, zwolnienie nadal działa, gdy zgłosisz nabycie w ciągu 6 miesięcy od dnia, w którym się o nim dowiedziałaś, i uprawdopodobnisz, że wiedzę tę powzięłaś później. Podstawa: art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn.
Kiedy zgłoszenia nie trzeba składać
Obowiązek zgłoszenia nie obejmuje sytuacji, w której wartość majątku nabytego od tej samej osoby albo po tej samej osobie w danym roku i w ciągu 5 lat wcześniej nie przekracza kwoty wolnej dla pierwszej grupy podatkowej, oraz sytuacji, w której nabycie nastąpiło na podstawie umowy w formie aktu notarialnego.
Co, gdy termin minie
Niezłożenie SD-Z2 w terminie oznacza utratę zwolnienia. Nabycie podlega wtedy opodatkowaniu na zasadach przewidzianych dla pierwszej grupy podatkowej, czyli najniższych stawek, ale już z realnym podatkiem do zapłaty.
Od 7 stycznia 2026 roku jest jednak furtka: termin przywraca się na wniosek podatnika, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Przepis dodała ustawa z 21 listopada 2025 roku, a do samego przywrócenia stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej.
Mimo tej furtki traktujcie termin jako nieprzekraczalny. Wniosek trzeba uzasadnić, a organ może odmówić.
Podstawa przywrócenia terminu: art. 4c ustawy o podatku od spadków i darowizn, dodany ustawą z 21 listopada 2025 roku (Dz.U. poz. 1854), obowiązuje od 7 stycznia 2026 roku.
Pytania, które padają najczęściej
- Czy SD-Z2 składa każdy spadkobierca osobno?
- Tak. Zwolnienie jest indywidualne, więc każda osoba z zerowej grupy składa własne zgłoszenie w swoim urzędzie skarbowym, w swoim terminie liczonym od tego samego zdarzenia.
- Czy trzeba zgłaszać spadek, jeśli jest niewielki?
- Nie, jeżeli wartość majątku nabytego od tej samej osoby w danym roku i w ciągu 5 poprzednich lat nie przekracza kwoty wolnej dla pierwszej grupy podatkowej. W razie wątpliwości bezpieczniej złożyć zgłoszenie niż liczyć samodzielnie.
- Czy pieniądze z polisy na życie też się zgłasza?
- Nie w ramach spadku. Suma ubezpieczenia przypadająca osobie uposażonej nie należy do spadku po ubezpieczonym, więc nie jest częścią masy spadkowej podlegającej zgłoszeniu jako dziedziczenie.
Skąd to wiemy
Dalej w tej sprawie
A co jeszcze Was czeka
Ten tekst dotyczy jednej sprawy. Pełna lista formalności, dopasowana do Waszej sytuacji, z terminami i dokumentami, jest w planie.
Zobacz swój plan