Podatek od spadku i zgłoszenie SD-Z2

Kto jest zwolniony

Zwolnienie obejmuje nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych (dzieci, wnuki), wstępnych (rodziców, dziadków), pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę. To krąg nazywany w praktyce zerową grupą podatkową.

Zwolnienie nie działa samo z siebie. Warunkiem jest zgłoszenie nabycia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego na formularzu SD-Z2 w ustawowym terminie.

Od kiedy 6 miesięcy

Przy dziedziczeniu termin liczy się od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku. Jeżeli dokumentem jest akt poświadczenia dziedziczenia albo europejskie poświadczenie spadkowe, termin biegnie od dnia zarejestrowania aktu albo wydania poświadczenia.

To najczęstsza kosztowna pomyłka w sprawach spadkowych: ludzie liczą 6 miesięcy od śmierci, choć sprawa spadkowa może się odbyć rok albo dziesięć lat później.

Kto dowie się o nabyciu po upływie terminu, zgłasza w ciągu 6 miesięcy od dowiedzenia się i uprawdopodabnia, że dowiedział się później. Podstawa: art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Kiedy zgłoszenia nie trzeba składać

Zgłoszenia nie składa się, gdy wartość majątku od tej samej osoby, liczona z ostatnich 5 lat, nie przekracza 36 120 zł. Zgłoszenia nie składa się też, gdy nabycie nastąpiło na podstawie umowy w formie aktu notarialnego.

Co, gdy termin minie

Niezłożenie SD-Z2 w terminie oznacza utratę zwolnienia. Nabycie podlega wtedy opodatkowaniu na zasadach przewidzianych dla pierwszej grupy podatkowej, czyli najniższych stawek, ale już z realnym podatkiem do zapłaty.

Jest jednak furtka. Od 7 stycznia 2026 roku urząd skarbowy przywraca termin na SD-Z2 na wniosek, jeśli uchybienie nastąpiło bez winy. Wniosek składa się w ciągu 7 dni od ustania przyczyny, razem ze zgłoszeniem. Nie da się przywrócić terminu, który upłynął przed 7 stycznia 2026. Do samego przywrócenia stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej.

Mimo tej furtki traktujcie termin jako nieprzekraczalny. Wniosek trzeba uzasadnić, a organ może odmówić.

Podstawa przywrócenia terminu: art. 4c ustawy o podatku od spadków i darowizn, dodany ustawą z 21 listopada 2025 roku (Dz.U. poz. 1854), obowiązuje od 7 stycznia 2026 roku.