Jak znaleźć rachunki i polisy, o których rodzina nie wie

Co to jest zbiorcza informacja o rachunkach

Nie ma jednego urzędu, który wie o pieniądzach zmarłego wszystko, ale jest coś bliskiego: Centralna informacja o rachunkach, prowadzona przez banki i SKOK-i. Jeden wniosek, złożony w dowolnym banku albo SKOK-u, obejmuje wszystkie instytucje w Polsce naraz. Nie trzeba pytać każdego banku osobno i nie trzeba wiedzieć, gdzie szukać.

W odpowiedzi dostajecie wskazanie instytucji, która prowadzi albo prowadziła rachunek, numer rachunku z umowy oraz informację, czy rachunek jest nadal prowadzony. Nie ma tam sald ani historii operacji: to jest mapa, gdzie iść, a nie wyciąg.

Kto może o nią wystąpić i kiedy

Wniosek złoży wyłącznie osoba, która ma tytuł prawny do spadku, czyli postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku albo notarialny akt poświadczenia dziedziczenia. Przy rachunkach firmowych prawo to ma także zarządca sukcesyjny.

To znaczy, że kolejność jest odwrotna, niż podpowiada intuicja. Najpierw sprawa spadkowa, dopiero potem szukanie rachunków. W pierwszym tygodniu po śmierci ta droga jest jeszcze zamknięta i nie warto na nią tracić czasu.

Do wniosku dołącza się ten tytuł prawny. Bank może pobrać opłatę za udzielenie informacji, ale nie wyższą niż koszt jej wygenerowania.

Z polisami na życie jest inaczej

Tu trzeba powiedzieć wprost coś, co bywa obiecywane w internecie: w Polsce nie ma centralnego rejestru polis na życie, z którego rodzina wyciągnęłaby jednym zapytaniem umowy zmarłego. Baza prowadzona przez Ośrodek Informacji Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego obejmuje ubezpieczenia komunikacyjne, a nie ubezpieczenia na życie.

Fundusz styka się z ubezpieczeniami na życie tylko w jednej sytuacji: gdy ubezpieczyciel zbankrutuje. Zaspokaja wtedy roszczenia w połowie wysokości, do równowartości 30 tysięcy euro. To zabezpieczenie na wypadek upadłości, a nie miejsce, w którym da się sprawdzić, czy zmarły miał polisę.

Zostaje droga papierowa i cierpliwa: wyciągi z rachunku za ostatnie dwa lata, bo składka wychodzi cyklicznie i widać ją po nazwie odbiorcy; pytanie u pracodawcy o ubezpieczenie grupowe, które ma większość zakładów pracy; przejrzenie dokumentów i skrzynki mailowej pod kątem polis przy kredycie hipotecznym i przy karcie kredytowej.

Jeśli znajdziecie umowę, zgłoszenie przyjmuje ubezpieczyciel, a nie sąd ani urząd. Świadczenie z polisy nie wchodzi do spadku, gdy jest wskazana osoba uposażona: dostaje je ona bezpośrednio, także wtedy, gdy spadek odrzuciła.